Обложка канала

Осетия

9843 @ossetiaFB

Новости и события из Осетии

Осетия

4 года назад
Открыть в
Кошты Бури Котэйы фырт Бури, - талм бӕлас гуыр, - фидар, бӕрзонд лӕг уыд. Адӕм афтӕ дзырдтой, - Бури, дам-иу, хъӕд кӕнынмӕ куы ацыд, уӕд, дам-иу,  нӕхъӕн бӕлас йе 'ккой рахаста. Фыдыбӕстон хӕст куы расидт, уӕд Бури дӕр хъахъхъӕнджыты рӕгъы сӕрыстырӕй бӕлӕуыд. Хъыгагӕн Керчы бын, йе ӕмпъолконтимӕ, уацары бахауд., суанг Францийы онг ӕй ныккодтой. Фӕсхӕст ӕрмӕст 1946-1947 ӕзтӕм ӕрыздӕхт йӕ ком бӕстӕм. Кусын байдыдта, йӕ бинонты дарын. Уӕды рӕстӕг закъон рацыд ӕмӕ плены чидӕрид уыд, уыдон тыхӕрвыст ӕрцыдысты Азимӕ, - Казахстанмӕ. Бурийы бинонтӕ дӕр йӕмӕ йӕ хъысмӕт адих кодтой. Аза, Бурийы чызг, куыд мысы: "Сабитӕ уыдыстӕм, 1952 аз уыд, афтӕ нӕм иу изӕр мелици ӕфсӕдтонтимӕ хӕдзармӕ фӕкуысси сты ӕмӕ нӕ ӕмтгӕй акодтой. Нӕ хъыбылы нын аргӕвстой, нӕ кӕрчыты нын 'рбамбырд кодтой ӕмӕ нын сӕ иууылдӕр немӕ нывӕрдтой. Фӕхӕццӕ нӕ кодтой Хашурмӕ, - уыдис дзы поезд, кӕцыйӕн цы йӕ иу кӕрон нӕ зынд, цы йӕ иннӕ. Бакалдтой нӕ вагӕтты бирӕгӕйттӕ ӕмӕ ныл дыуӕрдтӕ сыхгӕттой. 15 бон фӕндагыл цыдыстӕм. Мах мӕ хоимӕ фыццаг бонты иуыл кӕугӕ кодтам; куы-иу афӕлладыстӕм, уӕд-иу афынӕйыстӕм, ӕмӕ та-иу стӕй нӕ куыд ногӕй бацайдагъ. Нӕ фыд Бури-иу нын афтӕ дзырдта: "Банцайут, кӕннод мӕхи поездӕй аппардзӕн!", - фӕлӕ кӕм лӕууыдыстӕм. Поезды 14 бон цыдыстӕм, бон-иу нын дыууӕ хатт баурӕдтой ӕмӕ нын-иу хӕринаг ӕфсӕдтонтӕ хастой. Поездӕй рахизгӕ-та иу нӕхъӕн бон грузовой машинатыл цыдыстӕм ӕнӕкӕрон быдырты 'хсӕн. Куы нӕ рахизын кодтой, уӕд нын дзы хӕдзар кӕм уыд ӕмӕ ӕмтгӕй чи клубты цард, чи кӕм.. Клубы иу къуымы иу бинонтӕ, иннӕ къуымы иннӕ, цыдӕр фанеркъатӕй нӕ къуымтӕ хицӕн кодтам кӕрӕдзийӕ. Афтӕ иу аз фӕцардыстӕм, стӕй нын зӕххы гӕппӕл раттой, кӕм 'скодтам гыццыл хӕдзар, - йӕ къултӕ ӕлыгӕй конд, йӕ уӕлхӕдзар та хъӕзӕй вӕрд. Мӕ ныййарджытӕ уыцы быдырты райсомӕй-изӕрмӕ куыстой, - бӕмбӕг дзы тымбыл кодтой. Мах - мӕ хо мӕ ме 'фсымӕримӕ скъоламӕ цыдыстӕм. Мӕхицӕн еуӕд загътон кӕй аздӕхцӕн мӕ райгуырӕн бӕстӕм ӕнӕмӕнгӕй, фӕнды зӕронд куы бауон ам, - уӕддӕр! Мӕ фыды мады, мӕ фыды фыды мысыдтӕн. Афтӕтӕ нӕ цард цыдис. Стӕй Стъалины мӕлӕты фӕстӕ, (Стъалины мӕлӕтимӕ йӕ баста), 1954 азы, сабыргай уадзын райдыдтой адӕмы сӕ хӕдзӕрдтӕм. Уагътой гӕххӕтимӕ, "вольный" зӕгъгӕ, кӕцы мах йонг нал мӕ нал хӕццӕ кодта. Нӕ алыварс адӕм фӕцыдысты, уӕд махӕндӕр нӕ сӕрибар лӕвӕрды гӕххӕт нӕ къухтӕм 'рбафтыд, - нӕ цинӕн ма кӕрон кӕм уыд! Цы фӕндӕгтыл 'рцыдыстӕм фӕстӕмӕ дӕр уыцы фӕндӕгтыл цыдыстӕм, 'рмӕст, кӕд уырдӕм цӕугӕйӕ нӕ вагоны дыуӕрдтӕ ӕхгӕд уыдысты мӕ алы вагон та хотыхджын ӕфсӕдтон хъахъхъӕдта, уӕд фӕстӕмӕ цӕугӕйӕ та нӕ мӕт дӕр никӕй уыд, нӕ дыуӕрттӕ дӕр иуыл гом. Ӕрцыдыстӕм 10 июльмӕ, куыд абон афтӕ йӕ хъуыды кӕнын, уыцы бон нӕ хъӕуы Къуернеты стыр дзуарбон вӕййы. Куы 'рцыдыстӕм уӕд нӕм уайтагъд мелицийы кусӕг фӕкуысси ис, чи нӕ рцахста уый, ӕмӕ ныл хъӕбыстӕ кӕнын байдыдта, зӕгъы: "Куы йӕ базыдтон, кӕй байдыдтой уырдыгӕй адӕмы уадзын, уӕд алы поезды ӕрцыдмӕ вокзалмӕ цыдтӕн уӕ агурӕг, - уӕ ацыдӕй еуал рӕстӕг ӕнӕ банцайгӕйӕ мӕ зӕрдыл лӕууыд гыццыл чызджыты куыд, ӕмӕ та иу мӕ зӕрдӕ нырризыд". Ахӕм дудгӕбӕттӕ бавзӕрстам", - ӕмӕ та-иу сусӕг цӕссыг уадултыл ӕрхъуызы, ивгъуыд бонтӕ мысгӕйӕ, Азайӕн, Бурийы чызгӕн, - ныр зӕронд усӕн.